Hoe kunnen raadsleden weerbaar blijven in een politiek klimaat dat verhardt? Niet alleen met protocollen en trainingen, maar ook door te investeren in onderlinge verbondenheid. Dat blijkt uit het afstudeeronderzoek van Lloyd-Leonard Opdam naar de weerbaarheid van raadsleden in de regio Noord-Veluwe. Een van zijn belangrijkste aanbevelingen: voer regelmatig een weerbaarheidsdialoog binnen de gemeenteraad.
Voor zijn bachelorscriptie Bestuurs- en Organisatiewetenschap aan de Universiteit Utrecht onderzocht Lloyd Opdam welke factoren van invloed zijn op de weerbaarheid van raadsleden in de regio Noord-Veluwe. De raadsleden die hij sprak, herkennen de verharding in het politieke klimaat. Vooral sociale media spelen daarin een rol. Mensen uiten hun mening makkelijker en scherper en kunnen dat bovendien anoniem doen.
Verbondenheid als vorm van weerbaarheid
Tegenover die verharding staat het belang van verbondenheid. Uit het onderzoek blijkt dat gemeenten daadwerkelijk iets kunnen betekenen voor de weerbaarheid van raadsleden. Formele maatregelen, zoals een protocol voor agressie en intimidatie, kunnen helpen. Maar minstens zo belangrijk zijn de informele lijnen. Een cultuur waarin raadsleden makkelijk binnenstappen bij de griffier of burgemeester en waarin raadsleden elkaar ook buiten de vergaderingen goed kennen, zorgt op de Veluwe voor steun en een gevoel van veiligheid. Daarom adviseert Lloyd in zijn scriptie om regelmatig een zogeheten weerbaarheidsdialoog te organiseren. Daarin kunnen raadsleden samen stilstaan bij hun eigen weerbaarheid én die van de raad als geheel. “Hoe gaan we met elkaar om? Wat doen we als een raadslid wordt bedreigd of geïntimideerd? Wanneer vinden we iets intimidatie? Welke afspraken hebben we over dit onderwerp? Welke manieren hebben we zelf om met druk van buitenaf om te gaan?”
Samen in gesprek is individueel sterk
Naast de weerbaarheidsdialoog adviseert Lloyd onder meer een buddysysteem, waarbij raadsleden elkaar ondersteunen in de omgang met verharding. De ervaringen en wensen uit de Noord-Veluwe zijn volgens Lloyd niet één op één te vertalen naar iedere gemeente. “Iedere regio heeft tenslotte een eigen cultuur.” Wel biedt zijn scriptie aanknopingspunten om ook binnen andere gemeenteraden het gesprek te voeren over verharding, verbondenheid en weerbaarheid.
Meer lezen?
Download de scriptie ‘Tussen verharding en verbondenheid’